Փարիզում Ադրբեջանի պատվիրակության ղեկավար Ալի Մարդան-բեկ Թոփչիբաշևը 1920 թ. նոյեմբերի 1-ին դիմում է Ազգերի լիգայի Գլխավոր քարտուղար Էրիկ Դրումոնդին՝ միջազգային այդ կազմակերպությանն անդամակցելու խնդրանքով: Սակայն խափանվեցին ադրբեջանական պատվիրակության ծրագրերը: Ազգերի լիգայի առաջին Ասամբլեայի կողմից ընտրված «Հինգի կոմիտեն» 1920 թ. դեկտեմբերի 1-ի 4-րդ նիստում քննարկելով Թոփչի-բաշևի դիմումը, որոշում է. «Ադրբեջանի Հանրապետությանը չի կարելի ընդունել Ազգերի Լիգա»: Որոշումը հիմնավորվում էր հետևյալ փաստարկներով. «1. Դժվար է հստակեցնել այն տարածքները, որոնց վրա տարածվում է Ադրբեջանի կառավարության իշխանությունը։ 2. Տարածքային վեճերը հարևան երկրների հետ թույլ չեն տալիս հստակորեն որոշել Ադրբեջանի սահմանները»։ Դրանով իսկ Ազգերի լիգան հրաժարվեց պաշտպանել Թոփչիբաշևի առավելապաշտ ցանկություններն արտահայտող՝ իրավական որևէ հիմք չունեցող տնաբույս քարտեզներով ծավալապաշտական հավակնությունները: Ավելին, Ազգերի լիգայի արդարացի որոշումով մեկ անգամ ևս փաստվում է այն իրողությունը, որ այսպես կոչված «Ադրբեջան պետական կազմավորումը» մուսավաթական կառավարության շրջանում (1918 թ. մայիսի 28 – 1920 թ. ապրիլի 28) չի ունեցել հստակ սահմաններ ու տարածք, միաժամանակ հավակնել է իր կողմից չտնօրինվող և իրեն չպատկանող տարածքների, մասնավորապես՝ ի բնե հայկական Արցախին, Զանգեզուրին ու Նախիջևանին:

Բանալի բառերԱզգերի լիգա Հայաստան Ադրբեջան Ֆրիտյոֆ Նանսեն Ա.Մ. Թոփչիբաշև Փոլ Հիմանս Էրիկ Դրումոնդ

Պատմամշակութային սկզբնաղբյուրների հավաստիությունը, ուստի և գիտական արժեքը կախված է ուսումնասիրման աստիճանից: Ժայռապատկերների և հարակից մշակութային արտեֆակտերի հսկայական քանակի և բազմազանության դեպքում հարկ է կատարել համալիր, բազմակողմ դասակարգում, ինչը կդյուրացնի ժայռապատկերների իմաստաբանական ու տարածա-ժամանակային կողմերի վերհանումը: Մեքենական ուսուցման արդի տեխնոլոգիաները կիրառելի են նաև ժայռապատկերաբանության ասպարեզում։ Դրանց ներդրումը խոստումնալից է պատկերների ճանաչման և դասակարգման խնդիրներում։ Մեքենական ուսուցումը «արհեստական բանականության» մասերից է, որն ինքնաշխատ կերպով հնարավորություն է տալիս մեքենային կամ համակարգին սովորել և կատարելագործվել փորձառությամբ: Հստակ ծրագրավորման փոխարեն սա ալգորիթմներ է օգտագործում՝ մեծաքանակ տվյալների վերլուծության հիմամբ որոշում կայացնելու համար: Առավել շատ տվյալների կիրառմանը համընթաց, մոդելի կանխատեսումները բարելավվում են, ի վերջո բարձրացնելով դրանց ճշգրտությունն ու հուսալիությունը: Օգտագործելով Մեքենական ուսուցման հիմնական տեսակներից մեկի՝ Վերահսկվող ուսուցման մոտեցումը, մոդելը վերապատրաստվում, «սովորում» է, ըստ հետազոտողի տրամադրած` պիտակավորված պատկերների խմբաքանակի: Վերահսկվող ուսուցումը ներառում է հետազոտողի կողմից յուրաքանչյուր ժայռապատկերի պիտակավորումն ըստ իր բովանդակության՝ թույլ տալով, որ սովորեցված մոդելը ճշգրիտ կանխատեսի նոր, նախկինում չդիտարկված պատկերների բովանդակությունը: Կարելի է կիրառել նաև Չվերահսկվող ուսուցումը, երբ մոդելը սովորում է ըստ այն տվյալների, որոնք չի պիտակավորել հետազոտողը: Դա կնպաստի Հայաստանի ժայռարվեստի մի շարք հիմնարար խնդիրների լուծմանը, քանզի այն որոշակիորեն առանձնանում է հնությամբ, բազմաժանրությամբ և, հատկապես՝ կիրառական նշանակությամբ։ Ժայռապատկերների համար մշակված Մեքենական ուսուցման եղանակները կարող են կիրառվել մշակութաբանության այլ ոլորտներում՝ բարելավելով պատկերների ճանաչումը, վերլուծությունը և տվյալների դասակարգումը:

Բանալի բառերՀայաստան հնագիտություն արհեստական բանականություն դասակարգում շտեմարան Մեքենական ուսուցում ժայռապատկեր։

1910 թ․ ապրիլին Կ․ Պոլսում Վերակազմյալ Հնչակյան կոսակցության գործիչ Միսաք Սուրյանը հրատարակում է «Առաւօտ» շաբաթաթերթը։ Սկզբից ևեթ թերթը բռնում է Օսմանյան կայսրությանը ընդդիմադիր ուղղություն, որի պատճառով մի քանի համար լույս տեսնելուց հետո երիտթուրքական կառավարության կողմից արգելվում է։ «Առաւօտի» հրատարակությունը վերսկսվեց 1919 թ․ ապրիլին։ Այն Վերակազմյալ հնչակյանների անպաշտոն խոսափողն էր, իսկ 1921 թ․ մարտ-հոկտեբերին՝ այդ կուսակցության Կ․Պոլսի օրգանը։ Իր էջերում թերթն արծարծել է բազմաթիվ հարցեր, որոնց շարքում առաջնային տեղ են գրավում Հայաստանի առաջին հանրապետության, Փարիզի վեհաժողովում Հայկական հարցի արծարծման, հայկական պատվիրակության գործունեության, ռուս-հայկական, Հայաստան-Անտանտ փոխհարաբերությունների, հայ ազգային ներքին կյանքի բարելավման խնդիրները։ «»Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո «Առաւօտը», պահպանելով իր ազգային-ազատական ուղղվածությունը ու մերժելով բոլշևիզմի գաղափարախոսությունը, այնուամենայնիվ կանգնեց Հայոց պետության պաշտպանության դիրքերում և ծավալեց Խորհրդային Հայաստանին սատարելու լայն քարոզչություն։ Թուրքիայի հանրապետության ստեղծումից հետո պարբերականն այլևս չէր կարող շարունակել իր որդեգրած գաղափարական ուղին, և 1924 թ․ դադարեց լույս տեսնելուց։

Բանալի բառեր«Առաւօտ» թերթ ազգային-ազատական գաղափարախոսություն հայկական պետականություն Հայաստանի հանրապետություն Ռուսաստան Միացյալ և անկախ Հայաստան Փարիզի վեհաժողով

1918 թ. հոկտեմբերի 30-ին կնքված Մուդրոսի զինադադարից հետո Կ. Պոլսի «Ճակատամարտ» օրաթերթը 1920–1924 թթ. հանգամանորեն անդրադարձել է Խորհրդային Հայաստանում ապաստանած արևմտահայ գաղթականների կացությանը, հիմնախնդիրներին և պետական կառույցների կողմից նրանց ապրելակերպի բարելավմանը միտված աշխատանքներին։ Այդ նյութերը վկայում էին, որ տարագիրների կենսապայմաններն աստիճանաբար կարգավորվում էին։ Թերթը կարևորում էր այն, որ Խորհրդային Հայաստանում ապրող հայությանն այլևս չէր սպառնում ցեղասպանվելու վտանգը։ «Ճակատամարտն» առաջնահերթ էր համարում Հայկական հարցի զարգացումներին անդրադառնալը, քանի որ այդ թեման հայ տարագիրների մտահոգությունների կենտրոնում էր։ Պարբերականը ներկայացնում էր թուրքական իշխանությունների գործադրած ջանքերը՝ Հայկական հարցը միջազգային հարաբերությունների ասպարեզից հանելու համար։ Լուսաբանվում էր Հայկական հարցին առնչվող միջազգային խորհրդաժողովների ընթացքը։ Թերթի խմբագրակազմը գտնում էր, որ սփյուռքում անհրաժեշտ է համախմբվել ազգային դիմագիծը պահելու և Խորհրդային Հայաստանին աջակցելու ծրագրերի շուրջ։ Խորհրդային Հայաստանում, ըստ պարբերականի հրապարակումների, գնահատելի աշխատանք էր տարվում երկրի վերաշինության գործում, որին օգտակար էին լինում արևմտահայ գաղթականները։ «Ճակատամարտի» աշխատակիցներն օբյեկտիվ պատկերացում էին տալիս նաև խորհրդային բռնաճնշումների մասին։ Նրանք գրում էին, որ Խորհրդային Հայաստանում գաղթականներին տեղ տալու համար նրանցից պահանջում էին դավանել համայնավարական գաղափարներ և ապրել միակուսակցական համակարգի պայմաններում։ Լրագիրը կարևորում էր արևմտահայ գաղթականների ինտեգրումը խորհրդահայ նոր իրականության մեջ։ Բացի այդ՝ խմբագրակազմը վստահ էր, որ Խորհրդային Հայաստանում կամ որևէ այլ երկրում հայտնված հայրենազրկված, ցեղասպանությունը վերապրած գաղթականները և նրանց ժառանգներն իրենց հոգիներում վառ էին պահելու պահանջատիրության ջահը։

Բանալի բառեր«Ճակատամարտ» օրաթերթ Հայկական հարց Արևմտյան Հայաստան Խորհրդային Հայաստան Սևրի պայմանագիր Լոզանի պայմանագիր հայ գաղթականներ

1985 թ. գարնանը ԽՍՀՄ-ում սկիզբ առած համալիր բարեփոխումները ստացան «Վերակառուցում» հավաքական անվանումը: Հանրային կյանքի բոլոր ոլորտներում հրապարակայնությունը հռչակվեց որպես գործունեության առանցքային սկզբունք: Հրապարակայնության քաղաքականությամբ հռչակված ազատականությունը Վերակառուցման տարիներին խթանեց նաև մամուլում խորհրդային հասարակության համար արգելված թեմաների արծարծումը։ Վերակառուցման քաղաքականության հետևանքով ստեղծված հարաբերական ազատության պայմաններում Խորհրդային Հայաստանում աշխուժացավ հասարակական կյանքը, ակտիվ գործելու հնարավորություն ստացան տարբեր խմբեր ու խմբակներ: Վերակառուցման տարիներին Հայաստանում ծավալվող իրադարձություններն իրենց ազդեցությունը թողեցին մամուլի հրապարակումների թեմատիկայի վրա: Քննադատությունը, սոցիալիստական անցյալը, ներկան ու գալիքը գնահատելու հրապարակախոսական նախաձեռնությունները մամուլում դարձան առավել առարկայական ու հասցեական: Արդյունքում՝ «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրի 1985–1988 թթ. համարներում մեծ քանակ են կազմում Խորհրդային Հայաստանի առօրյան արտացոլող սոցիալական, կենցաղային ուղղվածության հրապարակումները: 1988–1991 թթ. Հայաստանում տեղի ունեցած բախտորոշ իրադարձությունները (Ղարաբաղյան շարժում, ավերիչ երկրաշարժ, անկախության վերականգնում) կտրուկ փոխեցին բնակչության առօրյան, որն սկսեց ընթանալ աղետի բերած հոգեբանական ցնցումների հաղթահարման, ազգային հիմ-նախնդիրների շուրջ հանրային համախմբման և սոցիալ–տնտեսական մարտահրավերներին դիմակայելու տրամաբանությամբ: Այս ամենի հետևանքով «Հայաստանի աշխատավորուհի» ամսագրում սկսում է գերակշռել համազգային նշանակության քաղաքական և տնտեսական խնդիրների լուսաբանումը:

Բանալի բառերԽորհրդային Հայաստան Վերակառուցում «Հայաստանի աշխատավորուհի» խորհրդային հասարակություն առօրյա կյանք ընտանիք ամսագիր

Ադրբեջանի Հանրապետության պատմաբանները քարոզում և պնդում են այն տեսությունը, որ Իրանի Ադրբեջան-Ատրպատական նահանգի լեզուն, որով այժմ խոսում են Իրանում, նույն լեզուն է, ինչով խոսում է Ադրբեջանի Հանրապետության ժողովուրդը: Նրանք ցանկանում են փաստել, որ երկուսն էլ նույն ցեղից են և ունեն նույն ծագումնաբանությունը, հետևաբար նույն ժողովուրդն են, ովքեր ներկայումս ապրում են երկու տարբեր երկրներում: Ելնելով այս անհիմն ենթադրությունից՝ նրանք տարածում են կեղծիք և ապատեղեկատվություն՝ ուղղված իրանական կողմին և հետամտելով նրանց անջատումը Իրանից և միացումը իրենց հանրապետության մեջ բնակվող «պատմական» եղբայրներին ու քույրերին։

Բանալի բառերԱդրբեջան Կովկասյան Ալբանիա Հայաստան Իրան ադրբեջաներեն թուրքերեն փեհլեվի բարբառ:

1918 թ․ հոկտեմբերի 30-ին կնքված Մուդրոսի զինադադարը հնարավորություն տվեց Ցեղասպանությունից փրկված հայ մտավորականներին Կոստանդնուպոլսում հրատարակել թերթ և պարբերականներ։ Դրանց թվում էր բարձր վարկանիշ ունեցող «Ճակատամարտ» օրաթերթը։ Այն անդրադառնում էր հայ ժողովրդին մտահոգող տարբեր խնդիրների։ Դրանցից էին Հայաստանի Առաջին հանրապետության առջև ծառացած ներքին ու արտաքին քաղաքականությանն առնչվող խնդիրները, այդ թվում՝ կրթամշակութային ոլորտում առկա հիմահարցերը։ Պարբերականը դրանք լուսաբանում էր սեփական թղթակիցների պատրաստած լուրերի, հարցազրույցների և Հայաստանում տպագրվող մամուլից արված արտատպումների միջոցով։ Հրապարակումները օբյեկտիվ ու անաչառ էին, իսկ վերլուծական հոդվածները աչքի էին ընկնում իրենց լավատեսությամբ և պարունակում էին կրթության ու մշակույթի բնագավառներում եղած խնդիրների լուծման առաջարկներ։ Թերթը այդ հիմնահարցերը դրական լույսի ներքո է դիտարկել և ընդհանուր առմամբ կառավարության աշխատանքում նկատվող, թերություններին ներողամտորեն է մոտեցել՝ դրանք պայմանավորելով Հայկական հարցի զարգացումներով։ «Ճակատամարտը» կարևորում էր կրթված մասնագետների դերը և կրթամշակութային ոլորտի ձևավորումն ու զարգացումը՝ մայրենի լեզվի ու ազգային ավանդույթների հիմքի վրա։

Բանալի բառերՄուդրոսի զինադադար Հայկական հարց պոլսահայ պարբերականներ Հայաստանի Առաջին հանրապետություն «Ճակատամարտ» օրաթերթ կրթամշակութային հիմնախնդիրներ «Կյանքը Հայաստանի մեջ» բաժին։

Զինագործությունը միջնադարյան Հայաստանում հայերի արհեստագործական ամենահին ճյուղերից էր: Մյուսներից ավելի վաղ անջատվելով դարբնությունից՝ այն ի սկզբանե զուտ քաղաքային արհեստ էր: Հայ զինագործները միջնադարում մեծ համբավ էին ձեռք բերել: Միջնադարյան Անի և Դվին քաղաքները զինագործական արհեստի հայտնի կենտրոններ էին, և այստեղ արտադրվող նիզակների, թրերի, սրերի, դաշույնների, մարտական կացինների և այլ զինատեսակների հռչակը դուրս էր եկել երկրի սահմաններից: Հայ և օտար պատմիչները դարեր շարունակ նկարագրել են տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ զենքերի ու սպառազինության տեսակները, դրանց առանձնահատկությունները, հաճախ հիացմունքով արտահայտվել դրանց մասին:

Բանալի բառերմիջնադարյան Հայաստան հայ պատմիչներ զինագործություն պարսպաքանդ մեքենա նետ ու աղեղ սուր նիզակ

Հայաստանի համար բախտորոշ Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերին, որոնցով հայ ժողովրդից օտարվեցին իր հայրենիքի ռազմավարական նշանակություն ունեցող տարածքները, անցած տասնամյակների ընթացքում բավական անդրադարձներ են կատարվել` ընդգծելով այդ փաստաթղթերի անարդարացի և միջազգային իրավունքի տեսակետից անօրինական լինելու հանգամանքները: Այդ պայմանագրերով ապօրինաբար Ադրբեջանի խնամատարությանը հանձնվեց Նախիջևանը և ներկայումս Բաքուն միակողմանի քայլեր է կատարում այդ ինքնավար հանրապետության կարգավիճակը փոխելու ուղղությամբ, ինչը Մոսկվայի և Կարսի գործող միջազգային պայմանագրերի դրույթների խախտում է: Սույն հոդվածի շրջանակներում ներկայացվում են համաթուրանական նպատակներից ելնելով Նախիջևանը Ադրբեջանին փոխանցելու Թուրքիայի դիվանագիտական ջանքերը, ինչպես նաև ինքնավար հանրապետությունը հայաթափելու Ադրբեջանի իշխանությունների հետևողական քաղաքականությունը: Քննարկվում են Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության կարգավիճակը փոխելու և կառավարման նոր կարգ հաստատելու Ադրբեջանի իշխանությունների ինչպես ներքաղաքական, այնպես էլ արտաքին քաղաքական շարժառիթները: Հոդվածի նպատակն է ցույց տալ միջազգային պայմանագրային իրավունքի տեսակետից Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության կարգավիճակը միակողմանիորեն փոխելու Ադրբեջանի իշխանությունների գործողությունների անօրինականությունը, ինչպես նաև նշել Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրերի` Նախիջևանի կարգավիճակին վերաբերող դրույթների խախտման հնարավոր իրավաքաղաքական հետևանքները:

Բանալի բառերՆախիջևան ինքնավար հանրապետության կարգավիճակ Մոսկվայի և Կարսի պայմանագրեր Հայաստան Ադրբեջան Թուրքիա համաթուրանական ծրագիր

Սույն հոդվածը ուսումնասիրում է լոբբինգի ինստիտուտը ԱՄՆ-ում՝ ներկայացնելով նրա պատմական զարգացումը, կարգավորման իրավական շրջանակը և իրական ծավալները՝ միաժամանակ մատնանշելով Հա-յաստանի Հանրապետությունում ամերիկյան փորձի կիրարկման կարևորությունը։ Առաձնակի ուշադրություն է հատկացվել ԱՄՆ-ում հայ լոբբիստական կազմակերպությունների գործունեությանը: ԱՄՆ-ում լոբբինգը ձևավորվել է որպես տնտեսական և քաղաքական գործունեության վիթխարի ոլորտ, որն իր հետ բերել է ինչպես ժողովրդավարական լայն հնարավո-րություններ, այնպես էլ կոռուպցիոն փորձություններ։ Հայաստանը, դրան հակառակ, մինչ օրս չունի լոբբինգի ամբողջական և արդյունավետ իրավա-կան կարգավորում՝ չնայած որ այն հակակոռուպցիոն քաղաքականության կարևոր դրույթներից մեկն է։ Հոդվածում հիմնավորվում է այն գաղափարը, որ Հայաստանը կարող է օգտվել լոբբինգի ամերիկյան մոդելի մի շարք բաղադրիչների ներդրման հաջողված փորձից՝ հատկապես թափանցիկության, լոբբիստների գրանց-ման, հանրային հասանելիության և վերահսկողության մեխանիզմների արդյունավետ կիրարկման օրինակներից՝ դրանք համապատասխանցնելով երկրի ինստիտուցիոնալ, ժողովրդավարական և մշակութային առանձնահատկություններին։ Հոդվածում ներկայացվում են մի շարք առաջարկություններ Հայաստանում լոբբինգի կարգավորման հարցում նախատեսվող հետագա բարեփոխումների ուղղությամբ։

Բանալի բառերԼոբբինգ ԱՄՆ հակակոռուպցիոն քաղաքականություն լոբբիստական խմբեր ԱՄՆ-ում սփյուռքահայ լոբբիստական կազմակերպություններ Հայաստանի Հանրապետություն լոբբինգի վերահսկողություն

Հետազոտությունը ներկայացնում է Չեխիայի Հանրապետությունում հայ համայնքի ձևավորումը և ներկայիս իրավիճակը՝ հիմնվելով առաջին միգրացիոն ալիքի ներկայացուցիչների հետ կենսագրական հարցազրույցների վրա: Այն ընդգծում է, թե ինչպես են ձևավորվում և փոխանցվում ինքնությունն ու հիշողությունը սփյուռքյան համատեքստում: Չնայած փոքրաքանակ, սակայն Չեխիայի հայ համայնքը հետխորհրդային միգրացիայի և մշակութային շարունակականության առանձնահատուկ օրինակ է: Բացահատվում են միգրացիայի հիմնական պատմական գործոնները՝ ինչպես Հայոց ցեղասպանությունը, 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժը և ԽՍՀՄ փլուզումը և դրանց ազդեցությունը միգրացիոն ուղիների և կոլեկտիվ հիշողության վրա:Օգտագործելով պատմողականկենսագրական հարցազրույցների մեթոդը և հիմնվելով անդրազգայնականության և սփյուռքյան ինքնության տեսությունների վրա, հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են միգրանտները փոխազդեցության մեջ գմտնում մշակույթների և սերունդների հետ: Այն նաև բացահայտում է լեզվի, ընտանիքի և ամենօրյա գործառույթների խորհրդանիշային դերերը՝ պատկանելիության զգացումը պահպանելու համար:

Բանալի բառերԱՄՆ-Վրաստան հարաբերություններ ռուս-վրացական պատերազմ ՆԱՏՕ Հարավային Կովկաս տարածաշրջանային անվտանգություն ռազմավարական գործընկերություն Հայաստանի ազգային շահեր

Սույն հոդվածը ուսումնասիրում է ԱՄՆ-Վրաստան հարաբերությունների զարգացումն ու վերաիմաստավորումը 2008–2009 թթ. ռուս-վրացական հնգօրյա պատերազմի համատեքստում՝ բացահայտելով Վաշինգտոնի քաղաքականության իրական սահմանները և դրա ազդեցությունը Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական միջավայրի վրա։ Վերլուծվում են Միխեիլ Սաակաշվիլիի նախագահության երկրորդ շրջանի առաջին տարիների ներքաղաքական զարգացումները, ՆԱՏՕ-ին Վրաստանի անդամակցության ձգտումները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի դիվանագիտական, քաղաքական և ֆինանսական աջակցության բնույթը պատերազմից առաջ և հետո։ Հոդվածում ցույց է տրվում, որ չնայած ԱՄՆ-ի հստակ հայտարարություններին Վրաստանի տարածքային ամբողջականության և եվրատլանտյան ինտեգրման աջակցության մասին, այդ աջակցությունը չի վերածվել ռազմական երաշխիքների, ինչն ակնհայտ դարձավ ռուս–վրացական հնգօրյա պատերազմի ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՆԱՏՕ-ին Վրաստանի անդամակցության հեռանկարների վերաիմաստավորմանը, Բուխարեստի գագաթնաժողովի քաղաքական հետևանքներին և Վաշինգտոնի արձագանքին 2008 թ. օգոստոսյան ռազմական գործողությունների ընթացքում։ Պատերազմից հետո հարաբերությունները ստացան առավել ինստիտուցիոնալացված ձև՝ 2009 թ. ռազմավարական համագործակցության խարտիայի ստորագրմամբ, սակայն Բարաք Օբամայի վարչակազմի օրոք տարածաշրջանի նկատմամբ ԱՄՆ հետաքրքրության նվազումը նոր մարտահրավերներ առաջ բերեց։ Հոդվածը կարևոր հետևություններ է առաջարկում նաև Հայաստանի Հանրապետության ազգային անվտանգության և տարածաշրջանային կայունության տեսանկյունից։

Բանալի բառերԱՄՆ-Վրաստան հարաբերություններ ռուս-վրացական պատերազմ ՆԱՏՕ Հարավային Կովկաս տարածաշրջանային անվտանգություն ռազմավարական գործընկերություն Հայաստանի ազգային շահեր