Օսմանյան կայսրությունում Հայոց ցեղասպանության և Սինջարում եզդիների ցեղասպանության պատճառների և նախադրյալների համեմատական վերլուծության հիման վրա կարելի է արձանագրել, որ երկու նույնական հանցագործությունները շատ ընդհանրություններ ունեն։ Ինչպես Հայոց ցեղասպանությունը, այնպես էլ եզդիների ցեղասպանությունն իրագործվեցին ռասիստական գաղափարախոսությունների հիման վրա: Եթե Հայոց ցեղասպանության իրականացման հիմքում պանթուրքիզմի գաղափարախոսությունն էր, ապա եզդիների ցեղասպանությունն իրագործվեց արաբիզմի և արմատական իսլամի գաղափարախոսության հիման վրա։ Երկու դեպքում էլ ցեղասպանությունների կազմակերպիչները նպատակ էին հետապնդում բնիկ ժողովուրդներին զրկել իրենց հայրենիքում ապրելու իրավունքից և տիրանալ նրանց բնօրրանին, ինչը դարձավ այդ հանցագործությունների կատարման հիմնական շարժառիթներից մեկը։ Ընդհանուր հատկանիշների հետ մեկտեղ, նկատվում են նաև որոշակի տարբերություններ: Հայոց ցեղասպանությունը և եզդիների ցեղասպանությունը իրականացվել են տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր տարածաշրջաններում, ինչն, անկասկած, իր ազդեցությունն է թողել այդ նույնաբովանդակ հանցագործությունների պատճառների և նախադրյալների վրա։ Երկու հանցագործությունների պատճառների և նախադրյալների հիմնական տարբերությունն այն է, որ եթե Հայոց ցեղասպանությունը ծրագրվել և նախապատրաստվել էր Օսմանյան կայսրության իշխանությունների կողմից՝ Առաջին աշխարհամարտի նախօրյակին, որի սկսվելն այդ հանցագործության իրագործաման ազդանշան դարձավ, ապա Սինջարում եզդիների ցեղասպանությունը նախապատրաստվել և իրականացվել էր «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման կողմից, որն իր վերահսկողության տակ էր վերցրել Իրաքի որոշ տարածքներ: Միևնույն ժամանակ պետք է նշել, որ Իրաքի իշխանությունների հանցավոր անգործության պայմաններում քրդական ինքնավարության մարմինները հանցակից դարձան այդ հանցագործություններին։

Բանալի բառերՀայոց ցեղասպանություն Օսմանյան կայսրություն պանթուրքիզմ եզդիների ցեղասպանություն Իրաքի Սինջար նահանգ (Շանգալ) արաբիզմի գաղափարախոսություն արմատական իսլամ