Օսմանեան Պետութեան եւ Դաշնակից պետութիւններու միջեւ 30 Հոկտեմբեր 1918-ին ստnրագրnւած Մուտրոսի պայմանագրէն ետք Կ. Պոլիս լեցուած էր հայ որբերով, այրիներով եւ տարագիրներով: Հայ համայնքը անոնց վէրքերը դարմանելու համար հիմնեց կամ վերակենդանացուց օգնութեան զանազան միութիւններ եւ հաստատութիւններ: Այդպիսիք էին հայրենակցական միութիւնները, որոնց գործունէութեան յաջողութեան համար օգնական կ՝ըլլան համայնքի բոլոր խաւերը: Յիշեալ միութիւնները թէ՛ գաւառի եւ թէ արտասահմանի մէջ կ՝ունենան մասնաճիւղեր: Իրենց հայրենակիցներnւն օգնական կ՝ըլլան թէ՛ բարոյականով, թէ՛ նիւթականով եւ կ՝աշխատին վերակենդանացնելnւ համար նաեւ իրենց գաւառը՝ կատարելով շէնքերու նորոգութիւններ: Հայրենակցական միութիւններ կը շարունակէն իրենց գործունէութիւնը մինչեւ 1922 թnւական: Երբ նոր քաղաքական պայմաններու պատճառաւ հայեր կը սկսին գաղթել Պոլսէն, իրերայաջորդ կերպով վերջ կը գտնէ նաեւ հայրենակցական միութիւններուն գործունէութիւնը։

Բանալի բառերԿ.Պոլսի հայրենակցական միութիւններ Հայրենակցական միութիւնների կեդրոնական մարմին հայրենակցական միութիւնների մասնաճիւղեր Կ. Պոլսի հայոց պատրիարքարան Կ. Պոլսի հայ համայնք Մուտրոսի պայմանագիր աքսոր